34 Shares

Vòng tròn hợp âm bậc 5 ( circle of fifths là gì) – vòng tròn quãng 5 và hợp âm tương ứng là chìa khóa vạn năng giúp bạn rất nhiều trong âm nhạc, nó có thể giải quyết rất nhiều bài toàn về hòa thanh, trong phạm vi bài viết chúng ta sẽ nói về cách xác định giọng trưởng/ thứ nhờ vào tính logic rất cao của nó.

Vòng tròn bậc 5

Thường một bài nhạc sẽ có một hợp âm chủ, hợp âm chủ thì có hai loại là trưởng và thứ, tùy vào hợp âm là gì mà sẽ có những hợp âm phụ khác nhau. Hợp âm chủ là gì lại tùy thuộc thăng/giáng của bài nhạc. Thật rắc rối phải không nào?

Ví dụ khi gặp bản nhạc 1 # bạn xác định gam chủ như thế nào?

Chúng ta sẽ chơi hợp âm chủ nào? các hợp âm liên quan ra sao ….?

Vòng tròn bậc 5 “Circle of Fifths” là gì?

Bắt đầu từ 12h theo chiều quay kim đồng hồ chúng ta có

  • Vòng tròn bên ngoài là cho giọng trưởng: C, G, D ….
  • Vòng tròn bên trong cho giọng thứ: Am, Bm, F#m …

Tại sao gọi vòng tròn bậc 5 Circle of Fifths?

Bạn để ý thấy nếu đi theo chiều kim đồng hồ, mỗi gam trưởng trong “circle of fifths” cách nhau một quãng 5 (perfect fifth) theo công thức: một một nửa một ( 1    1    1/2   1 )

từ Đô trưởng —-> Sol trưởng  ( C –> G )

C      D      E      F      G

  • C ->D: 1 cung
  • D ->E: 1 cung
  • E->F: 1/2 cung
  • F->G: 1 cung

———————————————————

 từ Rê trưởng —-> La trưởng  ( D –> A )

D      E      F#      G      A

  • D ->E: 1 cung
  • E ->F#: 1 cung
  • F#->G: 1/2 cung
  • G->A: 1 cung

—> rất phù hợp với công thức

Xem thêm bài viết Cấu tạo hợp âm Trưởng và Thứ


Mỗi gam thứ (bên trong vòng tròn) trong “circle of fifths” cách nhau một quãng 5 (perfect fifth) theo công thức: một nửa một một ( 1    1/2   1    1 )

từ La thứ —-> Mi thứ  ( Am –> Em )

A      B      C      D      E

  • A ->B: 1 cung
  • B ->C: 1/2 cung
  • C->D: 1 cung
  • D->E: 1 cung

từ Si thứ —-> Fa thăng thứ  ( Bm –> F#m )

B      C#      D      E      F#

  • B ->C#: 1 cung
  • C# ->D: 1/2 cung
  • D->E: 1 cung
  • E->F#: 1 cung

—> rất phù hợp với công thức

Mối quan hệ giữa trưởng/ thứ trong Vòng tròn bậc 5 “Circle of Fifths” là gì?

Bạn thấy trong vòng tròn hợp âm bậc 5 có sự liên hệ tương ứng Đô trưởng và La thứ (C – Am), Sol trưởng và Mi thứ (G – Em) …..

Ghi nhớ quy luật minor third (quãng 3 thứ): một cung + nửa cung

Am –> C

A    B    C

  • A ->B: 1 cung
  • B ->C: 1/2 cung

———————

Fm –> Ab

F    G    Ab

  • F ->G: 1 cung
  • G ->Ab: 1/2 cung

—> rất phù hợp với công thức

Còn gì hay nữa từ Circle of Fifths?

Nhìn vào circle of fifths bạn có thể nhận ra ngay tất cả các nốt thăng , nốt giáng của các giọng khác theo thứ tự từ trái qua phải như bên dưới, sẽ rất hữu ích khi các bạn học về cách xây dựng scale.

 

C, Am : không thăng, không giáng

Nốt thăng(#): cũng theo quy tắc perfect fifth ( nốt thăng sau cách nốt thăng trước một quãng 5)

F        G        A        B        C ( 1    1    1    1/2)

  1. G, Em: 1 nốt F#
  2. D, Bm: 2 nốt F# và C#
  3. A, F#m: 3 nốt F# và C# và G#
  4. ………

Nốt giáng(b): theo quy tắc perfect fourth ( nốt giáng sau cách nốt giáng trước một quãng 4)

B        C        D        E( 1/2    1    1 )

  1. F, Dm: 1 nốt Bb
  2. Bb, Gm: 2 nốt Bb và Eb
  3. Eb, Cm: 3 nốt Bb và Eb và Ab
  4. …………..

Làm sao biết xác định giọng của bài hát khi bạn có bảng nhạc trong tay? Hợp âm chủ?

Chúng có có 3 bước để xác định giọng của bài hát mà trong bài viết cách xác định giọng của bài hát trước mình đã chia sẻ, trong bài viết này mình cũng nói rõ lại thêm để các bạn nắm vững hơn.

  1. Không thăng,  không giáng: C hoặc Am ( Hầu hết những ai học nhạc cái này bắt buộc phải nhớ, thuộc làm làu hihi )
  2. Có nốt thăng: lấy nốt cuối cùng + 1 cung —-> hợp âm chủ TRƯỞNG. Lấy nốt cuối cùng – 1/2 cung —> hợp âm chủ THỨ
    • Ví dụ cho trường hợp sau

    • 3 nốt thăng F, C, G  —-> Nốt thăng cuối cùng là G
    • G + 1 cung   = A
    • G -1/2cung = F#
    • Vậy trong trường hợp này hợp âm chủ trưởng là A, hợp âm chủ thứ là F#m
  3. Có nốt giáng: lấy nốt giáng cuối + 1 cung 1/2 là hợp âm chủ THỨ. Lấy nốt giáng cuối + 3 cung(1    1/2   1   1/2)  là hợp âm chủ TRƯỞNG
    • Ví dụ cho trường hợp sau

    • 4 nốt giáng B, E, A, D —-> nốt giáng cuối là D
    • nốt D  + 1 +1/2 cung = F
    • nốt D + 3 cung= Ab
    • Vậy trong trường hợp này hợp âm chủ trưởng là Ab, hợp âm chủ thứ là Fm

Vòng tròn bậc 5 Circle of Fifths còn nhiều điều thú vị nữa mà mình sẽ chia sẻ tiếp ở những bài viết tới, nhưng nếu viết trong bài này thì quá dài và sẽ làm các bạn “tẩu hỏa” ngay khi học nhạc bởi kiến thức này quá nhiều và nặng. Hy vọng bài viết Vòng tròn hợp âm bậc 5 ( circle of fifths là gì) sẽ giải quyết cho các bạn những kiến thức nền tảng. Đừng quên comment để hỏi nếu bạn không hiểu vấn đề và cũng đừng quên share để ủng hộ admin giúp web ngày một phát triển hơn nhé!



Tôi là ai?



Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *